donderdag 1 oktober 2026

De ware liefhebber (aflevering 19)

De linoleumdruk Clubschakers zijn de echte ware schakers, ze verdiepen zich in het spel via wedstrijden, het doen van analyses, theoriebestudering en vooral regelmatig (dikwijls wekelijks) schaken. Een doorsnee huisschaker kan daar meestal niet aan tippen. Ik speel bij 2 clubs, te weten SMB en Seniorenschaak Nijmegen. Deze laatste club is geen officiële stichting of vereniging maar meer een gezelligheidsschaakgenootschap waarbij het schaakspel overigens best intensief gespeeld wordt met competities van promotie en degradatie. Bij beide clubs zie ik wekelijks spelers die uiterst geconcentreerd achter het bord zitten, vol aandacht bezig met strategie, tactiek en plannetjes. Ik kan van dat visuele beeld erg genieten. De schakers zitten met hun gedachten in een eigen universum, de wereld om hen heen bestaat eigenlijk niet, de wetten en regels van het schaakspel zijn in hun brein ingedaald. Hun wereld= de hele wereld= het schaakbord. De pose die de schaker dan heeft is, puur als beeld gezien, zeer de moeite waard. Er straalt contemplatie van het gezicht, de handen ondersteunen vaak heel plastisch het gelaat. Als toeschouwer zie en doorvoel je de concentratie. Ik word er als beeldend kunstenaar blij van en voel me vaak gemotiveerd om zo'n interessant en spannend beeld proberen vast te leggen. Er worden prachtige schaakfoto's van schakers gemaakt; zie de schaakbulletins en toernooi sites. Bij schaakfoto's ontbreekt echter vaak iets. Het beeld vangen via de fotolens gaat mijns inziens te makkelijk, te snel. Een beeld vastleggen met "arbeid", met een werkproces doorlopen, geeft mijns inziens een authentieker en indringender sfeer dan een foto (meestal een stuk of tien meteen achter mekaar genomen). Een trager proces van een beeld proberen vast te leggen, zoals een tekening, houtdruk of andere grafische druktechniek, levert meer "gevoelswaarde" op. Het is een subjectieve beleving maar ik geloof dat daar in ieder geval een kern van waarheid in zit.

Daarom ben ik enige tijd geleden begonnen met linoleumdrukken (een grafiektechniek) van schakers die in volle strijd bezig zijn. SMB en Seniorenschaak Nijmegen leveren daarbij prachtige modellen. Een goudmijn voor inspiratie en verwerkelijking van mijn idee. Ik heb inmiddels een tiental van mijn schaakvrienden zo vastgelegd. Het model krijgt een gratis afdruk. Hierbij enige SMB-ers in volle schaakactie. Het betreft Henk Mertens, Eric de Ridder en Thomas van Diggelen. Benieuwd of je ze herkent. Ik ga er nog eventjes mee door. Hoeveel leden hebben we ook alweer precies? Frans Drummen